venerdì 18 maggio 2007

Unu defensore de sa limba


Su regìmene fascista fiat fundadu subra de sas paràulas e at ghiadu batallas mannas pro su purismu de sa limba italiana. Sas insignas cun tèrmines istràngios fiant istada tassadas giai dae su 1923, mescamente cussas chi teniant unu sinònimu corrispondente in italianu. Coiffeur, bar, garage, hotel fiant prus penalizadas cunforma a tram, rhum the chi fiant dispensadas.. In su 1937 sas iscritas esòticas pagaiant una tassa binti bias prus manna de sas àteras. Su ditzionàriu comissionadu sa Mussolini a sa Reale Accademia de Italia nche deviat “bogare sa fundu malu de s’esotismu” no est istadu mai fatu. Ma sos linguistas aiant traballadu meda pro formulare sas ipotesis issoro e sos tzitadinos fiant istados interessados dae sos giornales de tando (Popolo D’Italia, Gazzetta del Popolo, Scena Illustrata) in sondàgios e cuncursos. Mussolini in persona fiat intervènnidu contra a s’iscrita Majestic Soda Parlor in carrera Veneto in Roma e contra a unu ristorante chi in vetrina esponiat su menu. Mi paret interesante a ammentare chi cuotidianu romanu La tribuna aiat bandidu finas unu cuncursu (primu prèmiu milli francos) pro sa tradutzione de 50 paràulas esòticas- aiat bintu comente tradutzione de dancing sala da ballo (botzados balleria, danzatorio, caffè-ballo e ballatoio), pro tabarin, tabarino(iscartados ritrovo notturno, veglioncello, tavola-danza e putanambolo), pro taxi, tassì (nono autopubblica, tassauto o publiato). Ma pro bar sa giuria aiat respintu cada proposta (espresso, barra, bibitario, bevitoio, mescita) gasi comente pro bazar chi oramai fiant intradas in s’usu.

Sena arriscare de fàghere cosa ridìcula non bos paret chi s’italianu impreet anglitzismos finas cando non b’at perunu bisòngiu? Est ridìculu a cambiare e italianizare sos nùmenes de sos atores istràngios comente faghiat Mussolinu cramende Louis Amstrong Luigi Braccioforte ma àtere tantu mi paret un’isciolòriu a impreare s’inglesu cando b’at s’espressione italiana e duncas proite a nàrrere family day e non die de sa familìa? In aterue a ischire s’italianu est de moda francu in Itàlia

1 commento:

lidone ha detto...

a dolu mannu tenes rejone.Finas nois, allegande in sardu, che cravamus allegas italianas e inglesas puru cando bi sunt in sa limba nostra. Tocat a nois a fàgher ecarchi cosa. Amb